Rewolucja na torach. Rząd prezentuje Zintegrowaną Sieć Kolejową (ZSK)

Projekt, który zastąpi dotychczasową koncepcję „szprych” CPK, zakłada budowę tysięcy kilometrów nowych tras, włączenie wykluczonych transportowo miast do sieci dalekobieżnej oraz drastyczne skrócenie czasu podróży między aglomeracjami.

Inwestycje będą realizowane wspólnie przez PKP Polskie Linie Kolejowe oraz spółkę Centralny Port Komunikacyjny (w ramach programu Port Polska).

Zintegrowana Sieć Kolejowa w liczbach

• 4700 km nowych linii kolejowych – z czego aż 2700 km zostanie wybudowanych w standardzie Kolei Dużych Prędkości (KDP).
• 1000 km w fazie realizacji – te tory są już w budowie, na etapie przetargów lub w zaawansowanym projektowaniu (z terminem uruchomienia do 2035 roku).
• 610 miliardów złotych – to szacowany koszt całego programu po 2035 roku (410 mld zł na budowę nowych linii, 200 mld zł na modernizację istniejących).
• 5600 km tras do modernizacji – potężne zadanie odnowy istniejącej sieci, które uzupełni budowę nowych szlaków.
• 27 małych i średnich miast – tyle ośrodków po latach odzyska lub po raz pierwszy zyska bezpośredni dostęp do sieci kolejowej.
• Ponad 120 węzłów przesiadkowych – strategicznie rozmieszczonych w całym kraju.

Strategia: „Polska 100 minut” i „Polska 3 godzin”

Nowy plan odrzuca koncepcję budowy linii zbiegających się sztucznie w jednym punkcie. Zamiast tego ZSK opiera się na 19 magistralach łączących realne potoki pasażerskie w policentrycznym układzie Polski. Dwa główne cele strategiczne to:

1. Polska 100 minut – skrócenie czasu podróży do 1 godz. 40 min między Warszawą a największymi miastami: Gdańskiem, Wrocławiem, Poznaniem i Bydgoszczą (a także na trasach Wrocław – Kraków i Poznań – Gdańsk).
2. Polska 3 godzin – przejazd przez cały kraj (na osiach wschód-zachód i północ-południe) w czasie ok. 180 minut. Pociągiem w 3 godziny pojedziemy m.in. z Warszawy do Szczecina, z Krakowa do Gdańska oraz z Lublina do Wrocławia.

Co powstanie w pierwszej kolejności (do 2035 roku)?

Wśród pierwszego tysiąca kilometrów nowych linii, które zostaną oddane do użytku w ciągu najbliższej dekady, kluczowe miejsce zajmują:

• Linia „Y” (480km KDP): Warszawa – nowe lotnisko – Łódź – Sieradz – Poznań / Wrocław.
• Rail Baltica (80km nowego odcinka KDP): Ełk – Trakiszki.
• Trasa Katowice – Ostrawa (ok. 50km KDP).
• Podłęże – Piekiełko (nowe, kluczowe połączenie na południu Polski).
• CMK-Północ – przedłużenie Centralnej Magistrali Kolejowej w stronę Trójmiasta (część z planowanych 2100km tras uzupełniających).

Prognozy: Rekordowa liczba pasażerów

Lepsza oferta i krótsze czasy przejazdów przełożą się na ogromny wzrost zainteresowania podróżami koleją. Zgodnie z Pasażerskim Modelem Transportowym (PMT), w 2050 roku polska kolej przewiezie 720 mln pasażerów – to o 64% więcej w stosunku do 439 mln podróżnych w 2025 roku.

Impuls dla gospodarki, wojska i logistyki

Zintegrowana Sieć Kolejowa to nie tylko rewolucja pasażerska, ale też strategiczne wzmocnienie państwa:

• Infrastruktura podwójnego zastosowania (dual use): Nowe magistrale spełniają surowe normy wojskowe, co ma kluczowe znaczenie dla mobilności sił zbrojnych w Europie Środkowo-Wschodniej.
• Przełom w segmencie towarowym: Średnia prędkość handlowa pociągów towarowych wzrośnie w Polsce z obecnych skromnych 34 km/h do 56 km/h (wzrost o 59%).
• 23 nowe terminale intermodalne: Nowoczesne centra logistyczne ułatwią szybki, masowy przeładunek towarów z ciężarówek na pociągi według jednego, spójnego standardu technicznego.

Największe konsultacje w historii:

Projekt ZSK rodził się przez półtora roku i bazował na twardych danych z modeli transportowych. W proces projektowania zaangażowano samorządy wszystkich 16 województw (ponad 600 regionalnych ekspertów, którzy opracowali 160 schematów korytarzy), Radę Naukową składającą się z 19 wybitnych profesorów oraz przedstawicieli branży logistycznej i wojska. Plan został opracowany na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury wspólnie przez Port Polska, PKP PLK oraz Instytut Rozwoju Miast i Regionów (IRMiR).