Odkryj historię pruszkowskich Żydów. Zapraszamy na spacer historyczny po kirkucie

To niezwykła okazja, by poznać dzieje ludzi, którzy przez dekady współtworzyli tożsamość i gospodarkę Pruszkowa. Kirkut przy ul. Lipowej należy do najmłodszych i najmniejszych na Mazowszu, a historia obeszła się z nim wyjątkowo łaskawie, dzięki czemu do dziś możemy podziwiać zachowane macewy.

📅 Harmonogram i miejsce spotkania

Wydarzenie odbędzie się w niedzielę, 28 czerwca 2026 roku.

• 🕚 11:30 – otwarcie bram cmentarza (czas na samodzielne rozejrzenie się i wyciszenie),
• 🕛 12:00 – oficjalne rozpoczęcie spaceru z przewodnikiem.
• 📍 Miejsce: ul. Lipowa 50 (wejście na teren nekropolii bramą od strony ulicy Mordechaja Gutowicza).

🕊️ Jedyne takie świadectwo w mieście

Na cmentarzu przy ul. Lipowej spoczywa ostatnie pokolenie pruszkowskich Żydów, którym dane było odejść przed tragiczną cezurą II wojny światowej. Jak pisał Marian Skwara w monografii „Pruszkowscy Żydzi. Sześć dekad zamkniętych Zagładą”:

„Spoczywa [tu] ostatnie pokolenie miejscowych Żydów, które mogło umierać po ludzku, zgodnie z odwiecznym rytmem osiadłych społeczności (…). Ci, którzy w międzywojniu grzebali swoich bliskich, stawiali kamienie nagrobne z wyrytymi imieniem i datą, w większości nie mieli szansy na własny imienny grób”.

Ostatni udokumentowany, tradycyjny pochówek na tym cmentarzu odbył się w połowie października 1940 roku. Zaledwie trzy tygodnie później hitlerowscy okupanci zamknęli całą społeczność w pruszkowskim getcie, skąd wiodła już prosta droga do getta warszawskiego, a latem 1942 roku – do obozu zagłady w Treblince. Spacer pozwoli przywrócić pamięć o tamtych ludziach i ich dramatycznych losach.

🎟️ Ważne: Udział bezpłatny, ale obowiązują zapisy!

Choć udział w spacerze historycznym jest całkowicie darmowy, ze względów organizacyjnych oraz z szacunku dla powagi miejsca liczba uczestników jest ściśle ograniczona.

Aby wziąć udział w wydarzeniu, należy wcześniej pobrać bezpłatną wejściówkę za pośrednictwem platformy rezerwacyjnej:

• 🔗 Link do zapisów: Evenea – Rezerwacja biletów na spacer