Wiadomości

Od kolei do nowoczesnego miasta – 109 lat historii Pruszkowa

Od kolei do nowoczesnego miasta – 109 lat historii Pruszkowa

Autor artykułu: K K | 13 listopada 2025 14:30 |

9
Od kolei do nowoczesnego miasta – 109 lat historii Pruszkowa Pruszków

9 listopada 2025 roku Pruszków świętuje 109. rocznicę nadania praw miejskich. To ważna data w historii miasta, którego rozwój od zawsze był ściśle związany z Koleją Warszawsko-Wiedeńską – jedną z najważniejszych inwestycji XIX wieku na ziemiach polskich.

Choć formalne otwarcie linii kolejowej Warszawa–Wiedeń nastąpiło w 1848 roku, pociągi kursowały do Pruszkowa już od 1845 roku. Był to początek przemian, które na wiele lat odmieniły region. Kolej przyspieszyła rozwój osad, handlu i przemysłu. Ułatwiła przepływ towarów i ludzi, przyciągnęła inwestorów i nowych mieszkańców.

Bliskość stolicy sprawiła, że Pruszków stał się miejscem atrakcyjnym zarówno dla przemysłu 🏭, jak i dla rodzin szukających spokojnego życia pod Warszawą 🏡. Ważnym etapem rozwoju miasta była budowa Szpitala dla Psychicznie Chorych w Tworkach w 1891 roku, wokół którego powstało zaplecze mieszkaniowe dla pracowników.

📜 Nadanie praw miejskich
Pruszków uzyskał prawa miejskie 9 listopada 1916 roku. Wraz z Tworkami i Żbikowem utworzył wtedy jeden organizm miejski.
Jak przypominają historycy z Muzeum Dulag 121, decyzję o nadaniu praw miejskich podjął generał-gubernator Warszawy Hans von Beseler. Był to element polityki Niemiec, które w czasie I wojny światowej próbowały pozyskać przychylność Polaków, obiecując im większą autonomię i samorządność.

Pierwszym burmistrzem Pruszkowa został inż. Edmund Wargenau, a po jego dymisji w 1918 roku – Józef Piltz. Wówczas powołano także Radę Miejską, która początkowo pełniła funkcję doradczą przy burmistrzu.

Dziś Pruszków to dynamicznie rozwijające się miasto z bogatą historią i silnym poczuciem lokalnej tożsamości.


📷 Źródła zdjęć:

  • Pan Robert Wargenau – prawnuk pierwszego burmistrza Pruszkowa
  • Pan Piotr Dolewski – Muzeum Pruszkowa na Uchodźstwie
  • Pani Maria Brodowicz – wnuczka Jana Szczepkowskiego, drugiego burmistrza miasta
  • Muzeum Dulag 121

Byłeś świadkiem wypadku? Stoisz w gigantycznym korku? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie? Poinformuj o tym innych mieszkańców Pruszkowa, Grodziska i okolic. Przesyłaj zdjęcia i informacje do redakcji WPR24.pl na adres e-mail: biuro@wpr24.pl.

Komentarze

9 odpowiedzi na “Od kolei do nowoczesnego miasta – 109 lat historii Pruszkowa”

  1. mini pisze:

    Całe życie tu mieszkam raz nienawidzę a raz kocham

  2. Jacek Więckowski pisze:

    Władysława Nowak-Steffen[1] właściwie Władysława Steffen z domu Nowak pseudonim „Hanka”[2] (ur. 1917[1], zm. 9 lutego 2016) – polska pielęgniarka, działaczka podziemia niepodległościowego w czasie II wojny światowej[2].

    Władysława Nowak-Steffen
    Data urodzenia
    1917

    Data śmierci
    9 lutego 2016

    Zawód, zajęcie
    pielęgniarka

    Odznaczenia
    Krzyż Walecznych (od 1941) Odznaka Honorowa PCK III stopnia Medal Florence Nightingale
    Odznaka honorowa „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” (1950–1986)
    Życiorys
    edytuj
    W 1939 uzyskała dyplom Szkoły Pielęgniarstwa Polskiego Czerwonego Krzyża w Poznaniu. Podczas polskiej wojny obronnej we wrześniu 1939 należała do personelu pociągu sanitarnego (została ranna podczas bombardowania pod Iłowem). Była pielęgniarką prowizorycznego szpitala dla polskich jeńców wojennych w Łodzi, umożliwiając ucieczkę osobom zagrożonym aresztowaniem[1], a następnie działała w konspiracji, w ramach Armii Krajowej[2]. Organizowała między innymi pomoc medyczną oraz szkolenia z zakresu pierwszej pomocy. Za swoją działalność była aresztowana i więziona przez Gestapo[1].

    Po wojnie pełniła między innymi funkcję przełożonej pielęgniarek w Instytucie Neuropsychiatrii w Poznaniu oraz w Szpitalu Kolejowym w Pruszkowie[2][1]. Za swoją okupacyjną działalność została w 1965 odznaczona wraz z Lubą Blum-Bielicką – Medalem Florence Nightingale[3].

    Zmarła 9 lutego 2016 roku w wieku 99 lat. Uroczystości żałobne związane z jej pogrzebem odbyły się 13 lutego 2016 w kościele Przemienienia Pańskiego w Pruszkowie przy ulicy Powstańców 2/4 na terenie Szpitala Tworkowskiego[2].

    Wybrane odznaczenia
    Przypisy

  3. Warszawianka z urodzenia pisze:

    Dobrze nam się mieszka w Pruszkowie. To miasto zmieniło się ogromnie, z przemysłowej brzydkiej „dziury”zmieniło się w piękne miasto. Niech będzie i sypialnią Warszawy, dobrze się wyspać w fajnym miejscu, bez dymu z fabryki za oknem. Ja mam obok dwa parki, mieszkanie też piękne.

  4. Anonim pisze:

    Lubię Pruszków dobrze nam się tu mieszka i to piszę ja – warszawianka z Mokotowa. Obok dwa piękne parki, mieszkanie też piękne. To miasto nie musi być przemysłowe, może być i sypialnią Warszawy. Czemu nie , dobrze jest się wyspać w fajnym miejscu nie mając dymu z fabryki za oknem.

  5. czyjaPolska pisze:

    Wtedy rzeczywiście były to zimie polskie, a teraz nie wiadomo, czy żydowskie , czy niemieckie, czy jakie?

  6. parzniewianin pisze:

    Nowoczesne i przemysłowe to było. Teraz to zagłębie magazynowe i sypialnia Warszawy. Tylko i wyłącznie.

    • Obecny pisze:

      Teraz jest nijakie kiedyś było żyjące
      Banki, żabki, biedronki,
      Ktoś pisał o kominach, dzięki kominom miasto się bogacilo…były trzy duże kina ….

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Podobne artykuły

Reklama