Jaka przyszłość przed Liceum w Komorowie?

Liceum im. Marii Dąbrowskiej w Komorowie jest szkołą z ponad trzydziestoletnią tradycją. To może niewiele w porównaniu do placówek takich jak pruszkowskie Liceum im. Tadeusza Kościuszki, czy Liceum im. Tomasza Zana. Jednak komorowskie liceum może pochwalić się wyjątkową historią swojego powstania. Założono je z inicjatywy lokalnej społeczności. Zostało stworzone od zera przez grupę nauczycieli, głównie akademickich, którzy mieli pomysł na szkołę mocno związaną z komorowską tradycją intelektualną.

Dlaczego jest wyjątkowe 

Do dziś Liceum im. Marii Dąbrowskiej pozostaje liceum gminnym, w przeciwieństwie do większości szkół średnich, które prowadzone są przez powiaty. Ten wyróżnik był do tej pory atutem szkoły: liceum jest małe, kameralne, silnie związane z miejscem.

Wielu nauczycieli to komorowianie, a liceum aktywnie uczestniczy w gminnych wydarzeniach kulturalnych, sportowych czy charytatywnych. Rodzice i uczniowie podkreślają, że w tej szkole nie ma anonimowości i każdy uczeń ma możliwość rozwoju swoich zainteresowań i zdobycia nowych umiejętności.

Mocną stroną szkoły jest też rozbudowane wsparcie psychologiczno-pedagogiczne, dzięki któremu maturę zdają z powodzeniem także uczniowie z orzeczeniami o potrzebie kształcenia specjalnego, czy borykający się z problemami natury emocjonalnej. Szkoła oferuje ciekawe projekty we współpracy z renomowanymi uczelniami wyższymi (SGH, UKSW, UMK) i od dwudziestu lat prowadzi jedyny w swoim rodzaju program wymiany międzynarodowej uczniów. Od lat komorowskie liceum prezentuje wysoki poziom nauczania, o czym świadczy chociażby miejsce w rankingu i brązowa tarcza Perspektyw.

Czemu kadra obawia się o przyszłość liceum 

Status liceum gminnego jest nietypowy – o ile powiat ma obowiązek prowadzić szkoły średnie, to gmina musi jedynie zapewnić edukację na poziomie podstawowym. Gminne licea nie są rzadkością, takie szkoły istnieją chociażby w Piastowie, Nadarzynie i w Brwinowie, dobrze sobie radzą i prezentują coraz ciekawszą ofertę edukacyjną. W liceum w Komorowie ta oferta w przyszłym roku będzie jednak uboższa o jeden profil, a miejsc dla przyszłych uczniów będzie zaledwie około 60.

W lutym, zgodnie z oświatowym kalendarzem dyrektor ZSO w Komorowie wystąpiła do organu prowadzącego z prośbą o utworzenie trzech klas pierwszych i trzech profili. Jak podkreślają nauczyciele Liceum byłaby to logiczna „zastępowalność pokoleń”, w tym roku komorowskie liceum opuściły bowiem trzy klasy maturalne. Komorowskie liceum przewidziane jest na 12 oddziałów, czyli po trzy klasy w roczniku. Zdarzały się też roczniki, w których były po cztery oddziały klasowe.

Obecnie w szkole są po trzy klasy trzecie i czwarte, ale tylko dwie drugie i dwie pierwsze. Zastępca Dyrektora do spraw Liceum, Mateusz Belniak tłumaczy:

„Jeden z tych roczników rzeczywiście był mało liczny, dlatego dwa lata temu wnioskowaliśmy o tylko dwie klasy. Jednak w ubiegłym roku spokojnie mogliśmy otworzyć trzy oddziały – mieliśmy wielu kandydatów i byli to dobrzy uczniowie. Niestety Pani wójt wyraziła zgodę na otworzenie jedynie dwóch klas, argumentując to faktem, że szkołę opuściły tylko dwie klasy maturalne. Z bólem serca musieliśmy odmówić przyjęcia uczniom, którzy mieli o 1-2 punkty mniej niż dzieci, które zostały przyjęte. W tym roku pożegnaliśmy trzy oddziały maturalne, zgodnie z logiką przedstawioną w ubiegłym roku przez Panią Wójt wnioskowaliśmy więc o otwarcie trzech oddziałów. Ku naszemu zdziwieniu, ponownie otrzymaliśmy zgodę jedynie na dwa oddziały.”

Dyrekcja Liceum postanowiła więc zainteresować sprawą radnych gminy Michałowice. Temat omówiony został szczegółowo na Komisji Spraw Społecznych, a następnie na trzech kolejnych sesjach Rady Gminy, w tym jednej nadzwyczajnej, poświęconej wyłącznie kwestii Liceum. Po analizie wszystkich aspektów sprawy, Rada Gminy Michałowice jednogłośnie przyjęła stanowisko w całości popierające postulaty nauczycieli i dyrekcji LO, tj. otwarcie trzech klas i trzech profili.

W jaki sposób władze gminy argumentują brak zgody na utworzenie trzech oddziałów? Ewa Wierzgała, Dyrektor Centrum Usług Wspólnych (organu gminnego, który bezpośrednio zarządza placówkami oświatowymi) tłumaczyła tę decyzję przede wszystkim względami finansowymi, jednak z wyliczeń analizowanych na radzie gminy wynika, że biorąc pod uwagę koszty stałe oraz wysokość subwencji oświatowej, otwarcie trzech klas pierwszych nie pociągałoby za sobą dodatkowych kosztów.

Dyrektor Wierzgała zwróciła również uwagę, że sytuacja, w której były trzy oddziały w roczniku była wyjątkiem i odpowiedzią na wyż demograficzny.

Mateusz Belniak jest zaskoczony tą argumentacją: “Nie może być mowy o wyjątku. Przez większość swojej historii szkoła otwierała po trzy oddziały w roczniku. Liceum zostało zaprojektowane dla 12 oddziałów. Taka liczba gwarantuje stabilność oferty edukacyjnej.”

Nauczyciele Liceum obawiają się zmniejszenia liczby godzin. Dyrektor CUW zapewniała radnych, że nie może być mowy o redukcji etatów – w obrębie zespołu szkół zawsze istnieje możliwość przesunięcia nauczycieli do innych zadań.  Nauczyciele podkreślają jednak, że charakter pracy w różnych rodzajach szkół jest diametralnie inny i wymaga innych kwalifikacji. I rzeczywiście, trudno wyobrazić sobie, że nauczyciele, którzy do tej pory przygotowywali uczniów do matury na poziomie rozszerzonym, podejmują pracę w świetlicy, czy prowadzą lekcje w młodszych klasach szkoły podstawowej – mają po prostu zupełnie inne kompetencje. Mateusz Belniak dostrzega jeszcze jeden problem: “Przy szkole liczącej zaledwie osiem oddziałów, a najwyraźniej do tego dąży gmina, liczba godzin z niektórych przedmiotów nie będzie wystarczająca do utrzymania etatu nauczycielskiego. Trudno oczekiwać, że nauczyciel, który pojawia się w szkole tylko raz lub parę razy w tygodniu, zmęczony pracą w innej placówce i dojazdem będzie angażował się w życie naszej szkolnej społeczności.”

Potrzebny jest dialog gminy z lokalną społecznością

Jak bardzo aktywna i zaangażowana jest owa społeczność widać wyraźnie na przykładzie obecnej sprawy. Pisma do Wójt Gminy Michałowice z prośbą o ponowne rozpatrzenie swojej decyzji i utworzenie trzech oddziałów i trzech profili wystosowały do tej pory Rada Rodziców Liceum, Rada Rodziców SP w Komorowie, Rada Rodziców SP w Michałowicach, Rada Rodziców SP w Nowej Wsi, Zarząd Osiedla Komorów, grono pedagogiczne oraz uczniowie liceum. Po długiej i szczegółowej dyskusji radni gminy Michałowice jednogłośnie przegłosowali stanowisko, w którym zwracają się do Pani Wójt z tą samą prośbą. Wójt Małgorzata Pachecka do tej pory nie udzieliła oficjalnej odpowiedzi na żadne z tych pism, nie odniosła się również do stanowiska radnych. I chociaż prawo nie wymaga od wójta udzielenia takich odpowiedzi, to odmowa dialogu, czy chociażby polemiki w tej sprawie, wydaje się symptomatyczna.

Sama Wójt Pachecka po raz pierwszy publicznie wypowiedziała się w tej sprawie dopiero w połowie maja na Facebooku, sprowadzając przy okazji temat do rangi “komentarzy i opinii w mediach społecznościowych”. W swoim długim wpisie Pani Wójt w żaden sposób nie odniosła się do oficjalnych pism i jednogłośnego stanowiska Rady Gminy.

Swoją decyzję Wójt Małgorzata Pachecka wyjaśniła następująco: “Decyzja o uruchomieniu dwóch klas pierwszych nie jest działaniem nowym. Taka sama organizacja naboru miała miejsce również w dwóch poprzednich latach. Rok 2026 będzie zatem trzecim z rzędu, w którym nabór jest przeprowadzany do dwóch klas pierwszych.”

I ten argument, a mianowicie kontynuacja własnego zamysłu, jest w zasadzie jedynym, jaki od Wójt Pacheckiej usłyszeliśmy.

Pani Wójt, podobnie jak Dyrektor CUW, zwraca uwagę na mniejsze zainteresowania uczniów z gminy szkołą w Komorowie: “Liceum w Komorowie zostało […] stworzone przede wszystkim z myślą o młodych mieszkańcach Gminy Michałowice. Z biegiem lat niewątpliwie zmieniły się preferencje naszej młodzieży oraz kierunki ich wyborów edukacyjnych. Dziś zdecydowana większość absolwentów naszych szkół podstawowych wybiera licea warszawskie. […] Dla wielu uczniów LO w Komorowie pozostaje wyborem dodatkowym, a nie pierwszym.” Wójt Pachecka nie wyjaśnia jednak w jaki sposób zmniejszenie liczby oddziałów oraz okrojenie oferty edukacyjnej szkoły ma zachęcić uczniów z gminy do uczynienia z LO im. Marii Dąbrowskiej swojego pierwszego wyboru.

Małgorzata Pachecka, decydując o ograniczeniu liczby profili do dwóch, pozostawiła wybór dyrekcji, a gdy ta  z bólem podjęła decyzję zawieszeniu profilu humanistycznego i pozostawieniu jedynie profilu biologiczno-chemicznego i matematyczno-fizyczno-geograficznego, Pani Wójt dopisała do niej własne uzasadnienie:  “Współczesny świat zmienia się niezwykle dynamicznie, stawiając przed edukacją nowe wyzwania. Szczególnego znaczenia nabierają dziś nauki ścisłe: matematyka, fizyka i informatyka oraz umiejętność świadomego poruszania się w świecie nowoczesnych technologii.” Zdaniem Pani Wójt Liceum w Komorowie powinno postawić na przedmioty ścisłe oraz języki obce.

Nie przekonuje to jednak zaangażowanych w sprawę nauczycieli i rodziców.

“Kolejny absurd to dyskryminacja osób zainteresowanych kierunkiem humanistycznym. Nie tylko wychowujemy umysły ścisłe, ale są i umysły humanistyczne i ich nie można spychać na margines” – nie kryje swojego wzburzenia jedna z użytkowniczek Facebooka.

Agata Olszak, nauczycielka komorowskiego Liceum, prosi o konkrety: “Nam zależy na dobru uczniów i nie rozumiemy, skąd u Organu Prowadzącego przekonanie, że mniejsza ilość klas i węższy wachlarz profili jest przepisem na rozwój liceum […] proszę może po prostu podać konkretny przykład szkoły, która realnie na tym skorzystała, na braku dostępności wszystkich podstawowych profili oraz – do kompletu – takiej, która straciła na tym, że otworzyła więcej oddziałów zachowując pełną ofertę profili.” Pytanie to pozostaje jednak pytaniem retorycznym, gdyż żadnego przykładu Pani Wójt nie podała.

Nadzieja umiera ostatnia

Wójt Pachecka deklaruje swoją otwartość do: “wspólnej, spokojnej i merytorycznej rozmowy”… w przyszłym roku szkolnym. Uzasadnienia dlaczego nie w obecnym nadal brak.  Społeczność związana z Liceum tymczasem zbiera głosy pod petycją do Wójta Gminy Michałowice o utworzenie trzech klas i trzech profili od września 2026. Rekrutacja do szkół średnich właśnie się rozpoczęła, podania do Liceum w Komorowie wpływają, a nauczyciele wciąż nie tracą nadziei na porozumienie.

Pytania bez odpowiedzi

Ktoś dociekliwy i naprawdę zainteresowany tematem mógłby zadać sobie kilka pytań:

1. Dlaczego wszyscy radni Gminy Michałowice jednogłośnie (!) opowiedzieli się za LO i przeciwko stanowisku Wójt?
2. Dlaczego za LO i przeciwko stanowisku Wójt opowiedziały się Rady Rodziców wszystkich (!) szkół w gminie?
3. Dlaczego setki mieszkańców gminy troszczących się o dobro lokalnej oświaty podpisały i nadal podpisują petycję o utrzymanie trzech klas w LO, wbrew stanowisku Wójt?
4. Czy Wójt ma jakiekolwiek argumenty za ograniczeniem liczby klas w roczniku do dwóch? Sama Wójt Pachecka skwapliwie wypowiada się na bardzo różne tematy poboczne (takie jak wyjaśnienia dlaczego nie była obecna na żadnej dyskusji Rady Gminy na temat liceum), zasadniczy temat jednak skrzętnie omija.
5. Czy Wójt – włączając się do trwającej od trzech miesięcy dyskusji i deklarując, że już w przyszłym roku będzie na ten temat rozmawiać – brzmi przekonująco?

Wójt gminy ma oczywiście prawo podjąć autonomiczną decyzję w tej sprawie i nie ma obowiązku wziąć pod uwagę argumentów nauczycieli, stanowiska radnych czy głosów lokalnej społeczności. Wójt Pachecka postanowiła bronić tej autonomii z ogromnym uporem. Wydaje się jednak, że trwając przy swojej decyzji wbrew setkom zaangażowanych mieszkańców jest w swojej nieustępliwości coraz bardziej osamotniona.

Anna Gawryś